Historia

TOWARZYSTWO MIŁOŚNIKÓW ZIEMI KŁODZKIEJ KREATOR ŻYCIA KULTURALNEGO I SPOŁECZNEG W REGIONIE

” Towarzystwo Miłośników Ziemi Kłodzkiej powstało jako wyraz licznych głosów społeczeństwa Ziemi Kłodzkiej…” i dalej czytamy w II tomie Rocznika Kłodzkiego ( 1949):
” W dniu 1 września 1947 r. odbyło się w sali posiedzeń Starostwa Powiatowego w Kłodzku pierwsze organizacyjne zebranie Towarzystwa pod przewodnictwem magistra Zbigniewa Kulczyckiego, ówczesnego starosty powiatowego”. A wymieniony, pierwszy prezes powiedział: ” Towarzystwo Miłośników Ziemi Kłodzkiej ma być w pierwszym rzędzie ośrodkiem kulturalnym, który ma za zadanie spopularyzowanie Ziemi Kłodzkiej pod względem wartości historycznych, gospodarczych itp. „Działalność Towarzystwa ma być prowadzona na polu naukowym i propagandowym”. Towarzystwo włączono do Instytutu Śląskiego a jego dyr. dr Roman Lutman powiedział: ” Ziemia Kłodzka odgrywa specjalną rolę w organiźmie naszego Państwa zarówno pod względem wartości klimatycznych, turystycznych jak i naukowych. Ponadto ziemia ta jest pomostem łączącym dwa państwa słowiańskie – jest pomostem zgody narodów czechosłowackiego i polskiego”. Towarzystwo nasze było absolutnie pierwszym stowarzyszeniem regionalnym Ziem Zachodnich i Północnych Polski. Inspirowało ówczesne społeczeństwo, inicjowało wielkie wydarzenia kulturalne, integrowało wreszcie to społeczeństwo i adoptowało do nowych zmienionych warunków życia. Tak więc już w 1948 r. TMZK organizuje w Polanicy Zdroju I Wystawę Regionalną Ziemi Kłodzkiej obrazującą rozwój i dorobek aktualny życia kulturalnego i gospodarczego a później tą samą wystawę eksponowano w lokalach Towarzystwa. Już więc wtedy pokazywano piękno, bogactwo i możliwości twórcze oraz znaczenie tej ziemi w życiu gospodarczym całego kraju. Ale także wtedy albo przede wszystkim wówczas należało powszechniej wprowadzać żywe polskie słowo, które okazało się tak ważne jak szukanie dachu nad głową czy kawałka chleba. W pionierskim okresie, w żywiole patriotycznych uczuć i dążeń następowało ogromne wyzwolenie energii ludzkiej, tak owocnej we wszystkich dziedzinach aktywności, a tak najbardziej widoczne w szeroko pojętej działalności kulturalnej. A więc kultura nie tylko jako recepta na przetrwanie, ale nadzieja na lepszą przyszłość. Słowo, w ślad za tym działalność wydawnicza, zdobyła sobie szczególną pozycję w pierwszym dynamicznym okresie 1947-1950. Ukazały się wówczas dwa pierwsze ” Roczniki Kłodzkie” ( 1948 i 1949 ) – nasze fundamentalne wydawnictwa, a następnie dalsze z wyraźną intencją, iż „Wydawnictwo to stanie się warsztatem pracy dla wielu naukowców”,a” Towarzystwo – jak pisano w jednej z przedmów – jest przekonane, że opublikowane prace dojdą do wiadomości społeczeństwa kłodzkiego budząc w nim umiłowanie zamieszkiwanej ziemi, a jednocześnie udostępnią poznanie tego terenu przez szeroką rzeszę czytelników z całej Polski”. Niebawem ukazuje się mapa Kotliny Kłodzkiej i gór przyległych i ilustrowany informator „Ziemia Kłodzka”. Wśród autorów i wybitnych znawców przedmiotu można wymienić Władysława Dziewulskiego, Wojciecha Walczaka, Stanisława Baca, Stanisława Rosponda i wielu innych. W kronice Towarzystwa tamtego pionierskiego okresu szczególnie zapisali się: dr Zbigniew Kulczycki – ówczesny starosta i wicewojewoda dolnośląski, prof. dr Władysław Dziewulski, – ówczesny wicestarosta bystrzycki, a później pracownik Instytutu Śląskiego w Opolu, Albin Bobruk – literat, publicysta, redaktor Dziennika Ludowego, mgr Roman Birkenmayer – dyr. Liceum Ogólnokształcącego w Kłodzku, Bohdan Biliński – skarbnik i kronikarz, Helena Getter – długoletni sekretarz, a później wiceprzewodniczący,